صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۶۹٬۲۷۹ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

یک شیطان تاسمانی نر

شیطان تاسمانی پستانداری کیسه‌دار است که در جنگل‌های تاسمانی زندگی می‌کند. در گذشته این جانور در سراسر خاک استرالیا و تاسمانی یافت می‌شد، امّا با ورود انسان‌ها نسل آن در استرالیا منقرض شد و واپسین نمونه‌های این جانور در نزدیک ۵۰۰ سال پیش از میان رفتند و تاسمانی، که جزیره‌ای بسیار کوچکتر از استرالیا واقع در جنوب شرقی آن است، تنها منطقه‌ای شد که آن‌ها در آن به بقا ادامه دادند. شیطان تاسمانی با بدنی به اندازهٔ یک سگ کوچک و وزنی کمتر از ۱۰ کیلوگرم بزرگ‌ترین کیسه‌دار گوشت‌خوار در جهان به‌شمار می‌رود که تا ۹۰ سانتیمتر رشد می‌کند. بدن آن پشمی به رنگ سیاه و با خطی سفید در جلوی سینه و پایین سر دارد. آن‌ها سبیل‌های بلندی دارند که از آن برای یافتن طعمه در شب بهره می‌گیرند. شیطان‌ها توانایی تولید صداهای گوناگون و بلند و جیغ‌های ترسناک را دارند که از آن به‌عنوان نوعی وسیلهٔ رفع تهدید یا راهی برای برقراری ارتباط بهره می‌گیرند. فشاری که فک این حیوان می‌تواند وارد کند بیش از یک تن است که از آن برای خُردکردن استخوان‌های طعمه‌هایش بهره می‌گیرد. چهرهٔ شرربار و صدای ترسناک شیطان تاسمانی در هنگام درگیری باعث شد که مهاجران اروپاییِ نخستین به آن نام «شیطان» دهند. این جانوران گوشت‌خوار هستند و اغلب مردار و لاشهٔ جانوران را می‌خورند. آن‌ها در صورتی که گوشت پیدا نکنند از گیاهان، تخم ماهی و قورباغه، و حشرات نیز تغذیه می‌کند. شیطان‌های ماده پناهگاهی در تنهٔ توخالی درختان یا حفره‌ها و غارها برای خود پیدا می‌کنند و بچه‌های خود را در آن شیر می‌دهند. در هر بارداری به‌طور متوسّط چهار بچه در کیسهٔ مادر به مدت ۱۵ هفته زندگی می‌کنند. از سال ۱۹۴۱، شیطان‌های تاسمانی به‌طور قانونی تحت حفاظت درآمدند و از آن زمان جمعیت آنان افزایش یافت و طبق آخرین سرشماری در دههٔ ۱۹۹۰ تعداد شیطان تاسمانی به حدود ۱۵۰ هزار قلّاده رسید.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… نائورو تنها کشوری است که پایتخت ندارد؟ (در تصویر)
… در سده ۱۱ میلادی، فولاد کرومی برای نخستین بار در ایران و تقریباً یک هزاره زودتر از تصور پیشین ساخته شده است؟
… سیکویا خالق سامانه نوشتاری زبان چروکی، سواد خواندن و نوشتن نداشت؟
… مالکیت و اداره جزیرهٔ پیزانت طی یک دوره شش ماهه بین فرانسه و اسپانیا تغییر می کند؟
… در عطارد و زهره به دلیل قفل کشندی، طول روز از طول سال بیشتر است؟
… جستجوی بازیگر مناسب نقش اسکارلت اوهارا در فیلم بربادرفته (۱۹۳۹)، ۹۲٬۰۰۰ دلار (معادل ۱٬۹۱۳٬۰۰۰ دلار در ۲۰۲۲) هزینه داشت و ۲ سال طول کشید تا در کل، ۱۴۰۰ مصاحبه و ۳۲ آزمون بازیگری انجام شود؟
… ویلهلموس قدیمی‌ترین سرود ملی جهان است که به جنگ‌های استقلال هلند از اسپانیای هابسبورگ به رهبری ویلیام خاموش اشاره دارد؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۷ اسفند ۱۴۰۴ خورشیدی) ۱٬۰۶۹٬۲۷۹ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

پل توماس اندرسن

نبرد پشت نبرد (پل توماس اندرسن، برنده جایزه بهترین کارگردانی، در تصویر) جایزه بهترین فیلم جوایز آکادمی فیلم بریتانیا را از آن خود کرد.
ال منچو، رهبر کارتل نسل جدید جالیسکو، توسط ارتش مکزیک کشته شد.
جسی جکسون، رهبر جنبش حقوق مدنی آمریکا در سن ۸۴ سالگی درگذشت.
در حمله انتحاری به مسجدی در اسلام‌آباد پاکستان در حین برگزاری نماز جمعه، دست کم ۳۳ نفر کشته شدند.
نامزد ریاست‌جمهوری لیبی، سیف الاسلام قذافی پسر معمر قذافی، ترور شد.

یادبودها

امروز: پنجشنبه، ۲۶ فوریه ۲۰۲۶ میلادی برابر ۷ اسفند ۱۴۰۴ هجری خورشیدی و ۸ رمضان ۱۴۴۷ هجری قمری (UTC)

در ایران: روز استقلال کانون وکلای دادگستری، روز وکیل مدافع

رویدادها

۱۳۹۴ - انتخابات مجلس شورای اسلامی دوره دهم
۱۳۹۴ - انتخابات مجلس خبرگان رهبری دوره پنجم
۱۸۴۸ - با سقوط پادشاهی لویی فیلیپ، جمهوری دوم فرانسه برپا شد.
۱۸۸۵ - معاهده برلین طی کنفرانس برلین منعقد شد که طبق آن آفریقا میان استعمارگران اروپایی تقسیم شد.
۱۹۸۰ - مصر و اسرائیل روابط کامل دیپلماتیک برقرار کردند.

زادروزها

۱۸۰۲ - زادروز ویکتور هوگو، رمان‌نویس، شاعر و هنرمند فرانسوی.
۱۹۲۸ - زادروز آریل شارون، سیاستمدار اسرائیلی، یازدهمین نخست‌وزیر اسرائیل.
۱۹۳۲ - زادروز جانی کش، خوانندهٔ آمریکایی.
۱۹۵۴ - زادروز رجب طیب اردوغان، سیاستمدار ترک؛ بیست و هفتمین نخست‌وزیر ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه این کشور.
۱۹۵۸ - زادروز میشل ولبک نویسندهٔ فرانسوی؛ برندهٔ جایزه گنکور
۱۹۸۳ - زادروز پپه، فوتبالیست برزیلی؛ دفاع وسط تیم رئال مادرید.
۱۹۸۴ - زادروز امانوئل آدبایور، فوتبالیست اهل توگو؛ مهاجم تیم منچستر سیتی.

درگذشت‌ها

۱۳۳۴ - درگذشت علی‌اکبر دهخدا ادیب، لغت‌شناس، سیاست‌مدار و شاعر ایرانی
۱۹۳۱ - درگذشت اوتو والاخ، شیمیدان آلمانی؛ برندهٔ جایزه نوبل شیمی.
۱۹۶۹ - درگذشت کارل یاسپرس، روان‌پزشک و فیلسوف اگزیستانسیالیست آلمانی.
۱۹۸۵ - درگذشت تیالینگ کوپمانس، ریاضیدان هلندی؛ برندهٔ جایزه نوبل اقتصاد سال ۱۹۷۵ به همراه لئونید کانتوروویچ.
۱۹۹۸ - درگذشت تئودور شولتز، اقتصاددان آمریکایی؛ برندهٔ جایزه نوبل اقتصاد سال ۱۹۷۹ به همراه ویلیام آرتور لویس.
۲۰۱۳ - درگذشت استفان هسل، فعال سیاسی-اجتماعی آلمانی؛ از اعضای هیئت تدوین کننده منشور جهانی حقوق بشر.

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای فوریه – یادبودهای بیشتر…